കുട്ടികളിലെ വൈകാരിക ബുദ്ധി (Emotional Intelligence): വെറും മാർക്കിന് അപ്പുറം ജീവിതം പഠിപ്പിക്കാം
ഒരിക്കൽ ഞാൻ എൻ്റെ ഒരു സുഹൃത്തിനെ കാണാൻ അവൻ്റെ വീട്ടിൽ പോയി. അവിടെ കണ്ട ഒരു കാഴ്ച എന്നെ ശരിക്കും ചിന്തിപ്പിച്ചു. സുഹൃത്തിൻ്റെ അമ്മയ്ക്ക് നല്ല പ്രായമുണ്ട്, അവർക്ക് നടക്കാൻ അൽപ്പം ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ട്. ഞാൻ അവിടെ എത്തിയ അതേ സമയത്താണ് സുഹൃത്തും വീട്ടിലേക്ക് വന്നത്. അമ്മയുടെ അരികിലെത്തിയ അവൻ “അമ്മേ, ആഹാരം കഴിച്ചോ? വെള്ളം കുടിച്ചോ?” എന്ന് തിരക്കി.
അമ്മ പറഞ്ഞ മറുപടി ഇതായിരുന്നു: “വെള്ളം എടുക്കാൻ തൊട്ട് താഴെ താമസിക്കുന്ന ചേച്ചിയുടെ മകനോട് ഫോൺ ചെയ്ത് പറഞ്ഞിട്ട് ഒരു മണിക്കൂറായി. അവൻ ഇതുവരെ വന്നില്ല.
“സത്യത്തിൽ എനിക്ക് ദേഷ്യമാണ് തോന്നിയത്. പ്രായമായ ഒരാൾ വെള്ളത്തിനായി കാത്തിരിക്കുമ്പോഴും ആ കുട്ടി അത് ശ്രദ്ധിച്ചില്ല എന്നത് കഷ്ടം തന്നെ. എന്നാൽ എൻ്റെ സുഹൃത്ത് ദേഷ്യപ്പെടുകയല്ല ചെയ്തത്; അവൻ ഒന്നും മിണ്ടാതെ അമ്മയ്ക്ക് വെള്ളം ചൂടാക്കി നൽകി. എൻ്റെ മനസ്സിലെ ചോദ്യം ഞാൻ അവനോട് തന്നെ ചോദിച്ചു: “എന്തുകൊണ്ടാണ് അവൻ വെള്ളം കൊണ്ട് കൊടുക്കാത്തത്? ഒരു വിളിപ്പാടകലെയല്ലേ അവൻ താമസം?
“സുഹൃത്ത് നൽകിയ മറുപടി ഇന്നത്തെ തലമുറയുടെ നേർചിത്രമായിരുന്നു: “ഇപ്പോഴത്തെ കുട്ടികൾ മൊബൈൽ ഫോണിന് അടിമയാണ്. സ്കൂൾ വിട്ടു വന്നാൽ ആദ്യം ഫോൺ എടുക്കും. പിന്നെ ആര് വിളിച്ചാലും അവർ കേൾക്കില്ല. രണ്ടാമതായി, അവർക്ക് മറ്റുള്ളവരോട് ‘സഹാനുഭൂതി’ (Empathy) തീരെയില്ല. സ്വന്തം കാര്യം നോക്കുക എന്നത് മാത്രമാണ് അവരുടെ ലക്ഷ്യം. സ്വന്തം ആവശ്യം നേടിയെടുക്കാൻ അവർ ബഹളമുണ്ടാക്കും, മാതാപിതാക്കൾ അത് സാധിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്യും. ക്ഷമയോ സ്നേഹമോ കരുണയോ ഇല്ലാത്ത ഒരു തലമുറയാണ് വളരുന്നത് എന്ന് ആലോചിക്കുമ്പോൾ വലിയ പേടി തോന്നുന്നു.
“ഈ അനുഭവം വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത് നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസ രീതിയിലെ വലിയൊരു വിടവിലേക്കാണ്.
ഗുണമേന്മയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം: വൈകാരിക ബുദ്ധി ജീവിത വിജയത്തിന് അനിവാര്യം
ഇന്ത്യയിൽ 6 മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം എന്നത് ഒരു അടിസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശമാണ്. ഭരണഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 21A, 2009-ലെ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശ നിയമം (RTE Act) എന്നിവ വഴി ഇത് ഉറപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇപ്പോഴും നമ്മുടെ നാട്ടിൽ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പോകാത്ത കുട്ടികൾ ധാരാളമുണ്ട്. പഠനം പാതിവഴിയിൽ നിർത്തുന്നവരും (Dropouts) ഉപരിപഠനത്തിന് അവസരം ലഭിക്കാത്തവരും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ മുതൽ സാമൂഹികമായ സാഹചര്യങ്ങൾ വരെ ഇതിന് കാരണമാകുന്നു.
എന്നാൽ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ എത്തുന്ന കുട്ടികളുടെ അവസ്ഥ എന്താണ്? പഠനങ്ങളിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയിലെ 50% കുട്ടികൾക്കും ഗുണനിലവാരമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കുന്നില്ല എന്നാണ്. ഇതിന് പ്രധാനമായ ചില കാരണങ്ങളുണ്ട്:
- അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ കുറവ്: പല സ്കൂളുകളിലും മികച്ച ലാബുകളോ ലൈബ്രറികളോ ഇല്ല.
- ഫണ്ടിന്റെ അപര്യാപ്തത: വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയ്ക്കായി നീക്കിവെക്കുന്ന തുക പലപ്പോഴും ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
- കാലഹരണപ്പെട്ട പാഠ്യപദ്ധതി: ഇന്നത്തെ പാഠ്യപദ്ധതി ഒരു കുട്ടിയുടെ ‘ഓർമ്മശക്തിയെ’ മാത്രമാണ് പരീക്ഷിക്കുന്നത്. എത്രത്തോളം മാർക്ക് വാങ്ങുന്നു എന്നതിലാണ് എല്ലാവരുടെയും ശ്രദ്ധ.
- പ്രായോഗിക അറിവിന്റെ അഭാവം: സാമ്പത്തിക വിദ്യാഭ്യാസം (Financial Literacy), പ്രശ്നപരിഹാര ശേഷി (Problem Solving), വൈകാരിക ബുദ്ധി (Emotional Intelligence) എന്നിവയ്ക്ക് നമ്മുടെ ക്ലാസ് മുറികളിൽ ഇന്നും സ്ഥാനമില്ല.
ബുദ്ധിശക്തി (IQ) മാത്രം മതിയോ?
ഒരു കാലത്ത് വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കുക എന്നത് മാത്രമായിരുന്നു വലിയ കാര്യം. എന്നാൽ ഇന്ന് മാതാപിതാക്കൾ കുട്ടികളുടെ ജോലിയെക്കുറിച്ചും ഭാവിയെക്കുറിച്ചും കൂടുതൽ ഉത്കണ്ഠാകുലരാണ്. അവർ മുൻഗണന നൽകുന്നത് ഉയർന്ന മാർക്കിനും ഐ.ക്യു (Intelligence Quotient) വിനുമാണ്. എന്നാൽ ബുദ്ധിശക്തി കൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ വിജയിക്കാൻ കഴിയില്ല എന്ന് പുതിയ കാലം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെയാണ് വൈകാരിക ബുദ്ധി (EQ – Emotional Quotient) പ്രസക്തമാകുന്നത്.
എന്താണ് വൈകാരിക ബുദ്ധി?
ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, സ്വന്തം വികാരങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും അവയെ നിയന്ത്രിക്കാനുമുള്ള കഴിവാണ് വൈകാരിക ബുദ്ധി. മറ്റുള്ളവരുടെ വികാരങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനും അവരോട് സഹാനുഭൂതിയോടെ പെരുമാറാനും ഇത് ഒരാളെ പ്രാപ്തനാക്കുന്നു. പ്രശ്നഘട്ടങ്ങളിൽ പതറാതെ ചിന്തിക്കാനും തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനും വൈകാരിക ബുദ്ധി അനിവാര്യമാണ്.
കുട്ടികളിൽ വൈകാരിക ബുദ്ധി വളർത്തേണ്ടതിൻ്റെ പ്രാധാന്യം
വികാരങ്ങൾ എന്നത് ആനന്ദം, സ്നേഹം, അഹങ്കാരം, അസൂയ, കോപം, ദുഃഖം, ഭയം, ആശ്ചര്യം, വെറുപ്പ് എന്നിങ്ങനെ പലവിധത്തിലാണ് പ്രകടമാകുന്നത്. ഇവയെ ശരിയായ രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കണം.
- സഹാനുഭൂതി (Empathy) വളർത്തുക മറ്റൊരാളുടെ കണ്ണിലൂടെ ലോകത്തെ കാണാൻ കുട്ടികൾക്ക് കഴിയണം. എൻ്റെ സുഹൃത്തിൻ്റെ അമ്മ വെള്ളത്തിനായി കാത്തിരുന്നപ്പോൾ ആ കുട്ടിക്ക് അത് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാതെ പോയത് സഹാനുഭൂതിയുടെ കുറവ് കൊണ്ടാണ്. കുട്ടിക്കാലം മുതലേയുള്ള ശരിയായ ആശയവിനിമയത്തിലൂടെ മാത്രമേ ഇത് വികസിപ്പിക്കാൻ കഴിയൂ.
- പ്രതിസന്ധികളെ നേരിടാനുള്ള കരുത്ത് (Resilience) ജീവിതം എപ്പോഴും ഒരുപോലെയല്ല. പരാജയങ്ങളും വിഷമങ്ങളും ഉണ്ടാകും. തോൽവികളിൽ തളരാതെ സാഹചര്യങ്ങളെ ശാന്തമായി വിശകലനം ചെയ്യാൻ കുട്ടികൾ പഠിക്കണം. ഇത് അവരിലെ ഉത്കണ്ഠ കുറയ്ക്കാനും ആത്മവിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കും.
- മികച്ച തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനുള്ള കഴിവ് വികാരങ്ങളുടെ പുറത്ത് എടുത്തുചാടി തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നത് അപകടകരമാണ്. ദേഷ്യം വരുമ്പോഴോ സങ്കടം വരുമ്പോഴോ സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്ന കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ സാധിക്കും.
ഇന്നത്തെ സാമൂഹിക സാഹചര്യവും കുട്ടികളും
നമ്മുക്ക് ചുറ്റും ഇന്ന് നടുക്കുന്ന പല വാർത്തകളും കേൾക്കുന്നു. ചെറിയ കാര്യത്തിന് അമ്മ ശകാരിക്കുമ്പോൾ വീടുവിട്ടിറങ്ങുന്ന കുട്ടികൾ, ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നവർ, വീട്ടിലെ സാധനങ്ങൾ തല്ലിത്തകർക്കുന്നവർ… ഇവരെല്ലാം വൈകാരിക ബുദ്ധിയിൽ പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്നവരാണ്.
സ്കൂളുകളിലെ തല്ലുപിടുത്തം, ലഹരി പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ഉപയോഗം, മുതിർന്നവരോടുള്ള ബഹുമാനമില്ലായ്മ എന്നിവയെല്ലാം വർദ്ധിച്ചു വരുന്നു. ഒരു കാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ അത് ശരിയാണോ തെറ്റാണോ എന്ന് ചിന്തിക്കാൻ പോലും പല കുട്ടികളും മുതിരുന്നില്ല. വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾ വിവേകിയാകണമെന്നില്ല.
പരിഹാര മാർഗ്ഗങ്ങൾ: മാതാപിതാക്കളുടെയും അധ്യാപകരുടെയും പങ്ക്
വൈകാരിക ബുദ്ധി എന്നത് ഒരു ദിവസം കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാവുന്ന ഒന്നല്ല. ഇത് വീടുകളിൽ നിന്നും സ്കൂളുകളിൽ നിന്നും ആരംഭിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്.
- മാതൃകയാവുക: മാതാപിതാക്കൾ സ്വന്തം വികാരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കാനും തെറ്റുകൾ പറ്റിയാൽ അത് സമ്മതിക്കാനും തയ്യാറാകണം. കുട്ടികൾ നിങ്ങളെ കണ്ടാണ് വളരുന്നത്.
- ആശയവിനിമയം: കുട്ടികളോട് സംസാരിക്കാൻ സമയം കണ്ടെത്തുക. അവരുടെ വികാരങ്ങളെ വിലകുറച്ച് കാണരുത്.
- ശാന്തമായി ചിന്തിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുക: ഒരു പ്രശ്നം വരുമ്പോൾ എടുത്തുചാടി പ്രതികരിക്കാതെ, സമാധാനത്തോടെ അതിനുള്ള പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ അവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുക.
- പോസിറ്റീവ് ചിന്താഗതി: എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ഒരു നല്ല വശം കണ്ടെത്താൻ കുട്ടികളെ ശീലിപ്പിക്കുക.
- സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധത: വിദ്യാഭ്യാസം എന്നത് ജോലി കിട്ടാനുള്ള ഒരു വഴി മാത്രമായി കാണരുത്. സമൂഹത്തിനും കുടുംബത്തിനും താൻ എങ്ങനെ ഒരു മുതൽക്കൂട്ടാകണം എന്ന് കുട്ടികൾ ചിന്തിക്കണം.
ചുരുക്കത്തിൽ:
നല്ല ഗുണമേന്മയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം കിട്ടിയാൽ മാത്രമേ കുട്ടികളുടെ ചിന്താശേഷി വർദ്ധിക്കുകയുള്ളൂ. വൈകാരിക ബുദ്ധിയിലൂടെ വിവേകപൂർവ്വം കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ അവരെ പ്രാപ്തരാക്കാം. ഇന്നത്തെ കുട്ടികളാണ് നാളത്തെ ലോകത്തെ നയിക്കേണ്ടവർ. അവർക്ക് അറിവിനൊപ്പം നല്ലൊരു ഹൃദയം കൂടി നൽകാൻ നമുക്ക് ശ്രമിക്കാം.